Europa dreigt privacy definitief op te geven

De Europese Unie staat aan de rand van een historische fout. Onder het mom van kinderbescherming dreigt de nieuwe Chat Control 2.0-wet te leiden tot permanente digitale surveillance. Als dit voorstel doorgaat, verliezen miljoenen Europeanen hun fundamentele recht op privécommunicatie.

Volgens voormalig Europarlementariër Patrick Breyer (Piratenpartij) hebben de EU-lidstaten op 12 november wijzigingen tegengehouden die de ergste risico’s uit het wetsvoorstel hadden kunnen halen. Een werkgroep van de Raad heeft vervolgens een nieuw compromis goedgekeurd. Als de EU-ambassadeurs dit rond 19 november bevestigen, wordt het voorstel vrijwel zeker doorgestuurd voor definitieve goedkeuring.

Wat het voorstel inhoudt

Het officiële voorstel — de Regulation to Prevent and Combat Child Sexual Abuse — verplicht aanbieders van e-mail, chat en berichtendiensten om “alle passende maatregelen” te nemen om online misbruik te voorkomen. In werkelijkheid opent dit de deur naar verplicht scannen van privéberichten, zelfs in end-to-end versleutelde diensten.

Bedrijven kunnen worden gedwongen tot zogenaamde client-side scanning: het doorzoeken van berichten vóór ze worden versleuteld. Ook wordt ruimte gecreëerd voor AI-systemen die “verdachte patronen” moeten herkennen in tekst, foto’s en video’s. Daarnaast dreigt een verplichte leeftijdsverificatie voor toegang tot chat- en maildiensten — wat in de praktijk het einde betekent van anonieme communicatie.

De gevaren voor burgerrechten

De Europese Commissie presenteert dit als “risicobeperking”, maar de formulering is zo vaag dat providers feitelijk verplicht kunnen worden al het verkeer te controleren. Daarmee verandert Europa van een samenleving van vrije burgers in een samenleving van voortdurend gescande gebruikers.

Massasurveillance wordt de norm. Iedereen wordt behandeld als een potentiële verdachte. Encryptie — onze belangrijkste bescherming tegen hackers, spionage en censuur — wordt uitgehold zodra apparaten zelf berichten moeten doorlichten. Anonimiteit verdwijnt, met grote gevolgen voor journalisten, klokkenluiders, activisten en kwetsbare jongeren die veilig en vertrouwelijk willen communiceren.

Wat er nu gebeurt

Het voorstel is nog niet officieel aangenomen, maar bevindt zich in de beslissende fase. Na goedkeuring door de EU-ambassadeurs volgt een triloog tussen Commissie, Raad en Parlement. Daarna kan de wet nog vóór 2026 in werking treden. De tijd om dit te stoppen is dus nú.

Wat jij kunt doen

FreedomMatters roept burgers, journalisten en maatschappelijke organisaties op om in actie te komen.

• Teken de petitie op stopchatcontrol.eu
• Informeer anderen over de gevolgen van Chat Control
• Vraag politici om zich uit te spreken vóór digitale grondrechten en tegen massasurveillance

Kinderbescherming is een legitiem doel — maar totale controle over onze communicatie is geen bescherming.

Echte veiligheid komt van beter opsporingswerk, steun aan slachtoffers en gerichte handhaving, niet van het bespioneren van iedereen.

Vrijheid van communicatie is een mensenrecht.

Laten we voorkomen dat Europa dit recht opoffert aan angst en controle.