Odysee Geblokkeerd Zonder Democratisch Besluit

Odysee is een open videoplatform, vergelijkbaar met YouTube, waar gebruikers video’s kunnen bekijken en uploaden. Het platform profileert zich als een plek met meer ruimte voor onafhankelijke makers, minder centrale controle en meer transparantie. Odysee is geen staatsmedium, geen politieke organisatie en geen Russisch platform. Het wordt wereldwijd gebruikt door journalisten, kunstenaars, programmeurs en burgers die hun publiek willen bereiken buiten de grote techreuzen om.

Wat er nu gebeurt

Voor veel Nederlanders is odysee.com niet bereikbaar via hun internetprovider. Niet omdat een rechter dat heeft bevolen. Niet omdat de Europese Unie Odysee heeft verboden. Maar omdat internetproviders een private referentielijst volgen die is opgesteld door hun eigen brancheorganisatie: NLconnect. Daarmee wordt een volledig legaal platform onzichtbaar gemaakt voor burgers, zonder formeel besluit en zonder publieke verantwoording.

odysee.com is opgenomen in de lijst van geblokkeerde websites op nlconnect.org

Geen expliciet verbod, toch geblokkeerd

De EU heeft sancties ingesteld tegen specifieke Russische staatsmedia. Dat besluit is openbaar en politiek vastgesteld. Wat ontbreekt, is cruciaal:
de EU heeft geen officiële lijst met domeinnamen gepubliceerd en nooit opdracht gegeven om platforms zoals Odysee als geheel te blokkeren.

Die leegte is niet ingevuld door wetgeving of rechtspraak, maar door de sector zelf. NLconnect stelde een “reference list of sanctioned media domains” samen, gebaseerd op buitenlandse lijsten en interpretaties. Internetproviders gebruiken deze lijst om sancties “veilig” uit te voeren. Het resultaat is een blokkade zonder expliciete wettelijke grondslag.

Juridisch essentieel: dit is geen wet

NLconnect is geen overheid, geen toezichthouder en geen democratisch gekozen orgaan. De lijst die zij publiceert is niet juridisch bindend. Dat erkent NLconnect zelf ook: het gaat om een hulpmiddel, geen officiële sanctielijst.

Toch heeft die lijst directe gevolgen voor miljoenen internetgebruikers. Domeinen worden via DNS geblokkeerd, zonder individuele beoordeling, zonder rechterlijke toets en zonder bezwaarprocedure. Juridisch gezien betekent dit een beperking van grondrechten zonder formeel besluit.

Wie is er verantwoordelijk?

De verantwoordelijkheid verdwijnt in de keten.

De EU stelt sancties vast, maar werkt ze niet concreet technisch uit.
Nationale overheden en toezichthouders geven geen heldere, bindende instructies.
NLconnect vult het gat met een private referentielijst, zonder mandaat.
Internetproviders kiezen ervoor die lijst te volgen, uit risicomijding.

Iedere schakel wijst naar de volgende, terwijl niemand formeel de beslissing neemt om Odysee te blokkeren. Voor burgers is er daardoor geen duidelijk aanspreekpunt en geen effectieve rechtsbescherming.

Van gerichte sancties naar overblocking

Odysee is een platform, geen gesanctioneerd medium. Dat er in het verleden gesanctioneerde kanalen op actief waren, rechtvaardigt geen blokkade van het volledige domein. Toch is dat wat gebeurt. Niet selectief, niet proportioneel, maar allesomvattend.

Dit is overblocking: meer blokkeren dan wettelijk vereist om elk risico te vermijden. De schade is niet abstract. Die treft makers die hun publiek verliezen en burgers die de toegang tot legale informatie wordt ontzegd.

Censuur door niet-gekozen bestuurders

Wat hier plaatsvindt is censuur, niet via wet of rechter, maar via private infrastructuur en sectorafspraken. Daarmee verschuift macht over informatievoorziening van democratische instituties naar organisaties die daar nooit voor zijn gekozen.

Vrijheid van informatie wordt zo geen recht meer, maar een voorwaardelijke dienst: beschikbaar zolang niemand in de keten het te spannend vindt.

Waarom dit Vrijheden raakt

Digitale burgerrechten vereisen duidelijke spelregels: wie mag blokkeren, op basis waarvan, en met welke waarborgen. In het geval van Odysee ontbreken die allemaal. Geen expliciet verbod. Geen rechterlijke toets. Geen transparantie. Geen verantwoording.

Als deze praktijk normaal wordt, ontstaat een precedent waarin platforms stil kunnen verdwijnen omdat ze op een private lijst belanden. Vandaag Odysee. Morgen iets anders. Altijd buiten zicht van het publieke debat.